Melkmarkt 53, 8011 MA Zwolle
Verborgen achter een statige, onopvallende gevel aan de Melkmarkt in het hart van Zwolle, ligt een van de best bewaarde geheimen van de stad: het Vrouwenhuis. Dit unieke hofje is geen traditionele verzameling huisjes rondom een binnentuin, maar een compleet patriciërshuis dat is ingericht als een stichting voor ongehuwde dames. Een bezoek is een stap terug in de tijd, naar de elegante en gereguleerde wereld van de 18e eeuw. Het Vrouwenhuis is meer dan een hofje; het is een tijdcapsule die het verhaal vertelt van zijn stichteres, de bewoners en een verdwenen manier van leven. Het is een museum waar de geschiedenis niet achter glas staat, maar waar je er letterlijk doorheen loopt.
Beschrijving
Het Vrouwenhuis is een uitzonderlijk goed bewaard gebleven 18e-eeuws woonhuis dat van 1742 tot 1984 diende als particuliere woonvoorziening voor ongetrouwde adellijke dames en dames van stand. Bij binnenkomst wordt de bezoeker direct ondergedompeld in de sfeer van weleer. Het interieur is grotendeels authentiek en ademt de sfeer van de gegoede burgerij. De kamers staan vol met originele meubels, schilderijen, zilverwerk, porselein en persoonlijke bezittingen van de voormalige bewoners. Hoogtepunten zijn de prachtige Regentenkamer, waar het bestuur vergaderde, en de indrukwekkende Gobelinzaal, waarvan de muren zijn behangen met kostbare Brusselse wandtapijten. Daarnaast zijn de oorspronkelijke keuken, de bibliotheek en de kleine, intieme kamers van de bewoonsters te bezichtigen. Het huis heeft een kleine, besloten binnenplaats die het hofjeskarakter versterkt.
Geschiedenis
De geschiedenis van het Vrouwenhuis is onlosmakelijk verbonden met de welgestelde en kunstzinnige Aleida Greve (1670-1742). Zij was een ongetrouwde vrouw uit een vooraanstaande Zwolse familie. In haar testament bepaalde zij dat haar ouderlijk huis na haar dood moest worden omgevormd tot een stichting. De officiële naam werd de "Stichting Greve- en Wolfsen's Vrouwenhuis", ter ere van haar en haar vroeg overleden vriendin en mede-kunstenares Aleijda Wolfsen. Het doel was om onderdak te bieden aan bejaarde of ongetrouwde vrouwen van protestantse huize, bij voorkeur familieleden. De stichting voorzag in hun levensonderhoud, waardoor zij een zorgeloze oude dag konden genieten. Het leven in het huis was echter aan strenge regels gebonden; de dames moesten zich houden aan een strak dagritme en sociale codes. Het huis functioneerde meer dan 240 jaar volgens de wensen van Aleida Greve. Pas in 1984 vertrok de laatste bewoonster, waarna het bestuur besloot het huis als museum open te stellen voor het publiek om dit unieke culturele erfgoed te behouden en te delen.
Architectuur
Van buitenaf oogt het Vrouwenhuis als een voornaam en statig herenhuis, passend bij de bebouwing aan de Melkmarkt. De architectuur is die van een 17e-eeuws patriciërshuis, dat in de 18e eeuw is gemoderniseerd. De ware pracht schuilt echter binnen. Het interieur is een toonbeeld van 18e-eeuwse wooncultuur. De ruimtes zijn rijk gedecoreerd met verfijnd stucwerk, houten lambriseringen en geschilderd behang. Een van de architectonische en kunsthistorische hoogtepunten is de Gobelinzaal. De wandtapijten, vervaardigd in Brussel rond 1710, beelden pastorale scènes uit en bedekken de muren van vloer tot plafond, wat een overweldigende en luxueuze sfeer creëert. De Regentenkamer is ingericht in een formele, representatieve stijl, met aan de muren de portretten van de stichteres en de regenten die de stichting door de eeuwen heen hebben bestuurd. De privévertrekken van de dames zijn kleiner en soberder, maar geven een intiem inkijkje in hun dagelijks leven.
Bezoekersinformatie
- Adres: Melkmarkt 53, 8011 MA Zwolle.
- Openingstijden: Het Vrouwenhuis is niet dagelijks geopend. De openingstijden zijn beperkt en seizoensgebonden, vaak geconcentreerd in de weekenden en tijdens vakantieperiodes. Het is essentieel om voor een bezoek de officiële website van het Vrouwenhuis te raadplegen voor de meest actuele dagen en tijden.
- Toegang: Er wordt een entreeprijs gevraagd. Een Museumkaart is hier doorgaans niet geldig, omdat het een particuliere stichting is.
- Rondleidingen: Het museum is vaak alleen te bezoeken onder begeleiding van een gids. Deze rondleidingen zijn zeer aan te raden, omdat de gidsen de vele verhalen en details achter de objecten en kamers tot leven brengen.
- Toegankelijkheid: Vanwege het historische karakter van het pand met zijn trappen en drempels is het museum beperkt toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn of gebruikmaken van een rolstoel.
Leuke Weetjes
- De Stichteres als Kunstenares: Aleida Greve was niet alleen de oprichtster, maar ook een getalenteerd schilderes. In het Vrouwenhuis hangen diverse werken van haar hand, waaronder een opmerkelijk zelfportret waarop ze zichzelf op 17-jarige leeftijd afbeeldde.
- Een Verborgen Schat: In een van de kamers bevindt zich een miniatuurkabinet, een soort poppenhuis voor volwassenen, gevuld met miniatuur zilverwerk, meubels en poppen. Dit was een kostbaar statussymbool voor rijke dames in die tijd.
- Geen Hofjes-Poort: In tegenstelling tot veel andere hofjes heeft het Vrouwenhuis geen duidelijke hofjespoort. De ingang is de voordeur van het herenhuis, wat bijdraagt aan het verborgen karakter.
- De Laatste "Juffrouw": De laatste bewoonster, juffrouw M.A.E. de G., verliet het huis in 1984. Haar vertrek markeerde het einde van een eeuwenlange traditie en de start van het Vrouwenhuis als museum.
