Nieuwehaven 246-270, 2801 EE Gouda
Hofje van Cincq, Gouda
Verscholen achter een indrukwekkende en statige poort aan de Nieuwe Haven in Gouda, ligt een van de meest sfeervolle hofjes van de stad: het Hofje van Cincq. Zodra je door de poort stapt, verlaat je de drukte van de stad en betreed je een oase van rust en historie. Dit hofje is niet alleen een prachtig voorbeeld van 18e-eeuwse liefdadigheid, maar ook een levend monument waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.
Beschrijving
Het Hofje van Cincq is opgebouwd in een klassieke U-vorm rondom een gemeenschappelijke binnentuin, die vroeger dienstdeed als bleekveld. De twaalf woningen zijn symmetrisch aan weerszijden van de tuin geplaatst, wat zorgt voor een harmonieus en rustgevend beeld. De huisjes zijn sober maar elegant, opgetrokken uit rode baksteen met karakteristieke witte kozijnen. In het midden van de perfect onderhouden tuin staat een authentieke waterpomp, een herinnering aan de tijd dat bewoners hier hun water haalden. De sfeer in het hofje is er een van sereniteit en gemeenschap. De stilte wordt alleen doorbroken door het zachte geluid van vogels. Het is een plek die uitnodigt tot reflectie en bewondering voor het zorgvuldige behoud van dit historische erfgoed.
Geschiedenis
De geschiedenis van het hofje begint bij de welgestelde en kinderloze Goudse zeekapitein Hendrik van Cincq (1639-1698). In zijn testament, opgemaakt in 1695, liet hij een aanzienlijk deel van zijn vermogen na voor de stichting van een hofje. Zijn wens was om een veilige en betaalbare woonplek te creëren voor "behoeftige, oude vrijsters of weduwen van de Gereformeerde religie". Na zijn dood in 1698 werd zijn laatste wil uitgevoerd. De bouw van het hofje startte in 1700 en werd in 1701 voltooid. Het beheer kwam in handen van regenten, die toezicht hielden op de financiën en het welzijn van de bewoonsters. De bewoners moesten zich aan strikte regels houden, zoals het op tijd binnen zijn en het bijwonen van kerkdiensten. Door de eeuwen heen heeft het hofje zijn functie behouden en is het altijd bewoond gebleven. In 1966 werd het erkend als Rijksmonument, waarmee de historische waarde voor de toekomst werd veiliggesteld.
Architectuur
Het Hofje van Cincq is een fraai voorbeeld van Hollands Classicisme, een bouwstijl die wordt gekenmerkt door symmetrie, strakke lijnen en ingetogen elegantie. Het meest opvallende architectonische element is het poortgebouw aan de Nieuwe Haven. Deze poort is rijkelijk versierd en opgetrokken uit kostbaar Bentheimer zandsteen. De ingang wordt geflankeerd door Korinthische pilasters en bekroond met een fronton. Centraal boven de doorgang prijkt het familiewapen van de stichter, Hendrik van Cincq. De woningen zelf zijn eenvoudig van opzet, ontworpen met functionaliteit als belangrijkste uitgangspunt. De uniforme gevels met kruiskozijnen en de doorlopende daklijn versterken de symmetrische en serene uitstraling van het complex. De regentenkamer, waar de bestuurders van het hofje vergaderden, bevond zich in het poortgebouw en was passend gedecoreerd.
Bezoekersinformatie
- Adres: Nieuwehaven 244, 2801 LE Gouda.
- Toegankelijkheid: De binnentuin van het hofje is overdag doorgaans vrij toegankelijk voor publiek. De exacte openingstijden kunnen variëren, maar meestal is de poort geopend tussen zonsopgang en zonsondergang.
- Belangrijk: Houd er rekening mee dat de woningen privébezit zijn en nog steeds worden bewoond. Bezoekers worden dringend verzocht de privacy van de bewoners te respecteren. Loop niet op het gras, kijk niet bij de woningen naar binnen en wees stil tijdens uw bezoek.
- Toegangsprijs: De toegang is gratis.
- Fotografie: Fotograferen is toegestaan in de binnentuin, maar richt uw camera niet op de bewoners of in de woningen.
Leuke Weetjes
- De naam Cincq: De naam van de stichter, Hendrik van Cincq, is vrijwel zeker een verwijzing naar het Franse woord voor vijf: "cinq". Dit wordt bevestigd door zijn familiewapen boven de poort, waarop vijf wassende manen (halve manen) zijn afgebeeld.
- Laatste rustplaats: Hendrik van Cincq werd begraven in de beroemde Sint-Janskerk in Gouda, waar zijn grafsteen nog steeds te vinden is.
- Bleekveld: De centrale tuin fungeerde oorspronkelijk als een 'bleekveld'. Hier legden de bewoners hun gewassen linnen te drogen in de zon, waardoor het op een natuurlijke manier gebleekt werd.
- Geen mannen toegestaan: Oorspronkelijk was het hofje uitsluitend bestemd voor vrouwen. Mannelijk bezoek was aan strenge regels gebonden en overnachten was absoluut verboden.
