Huizen Grootenboom van Os Van Goghlaan 2, 3055 PM Rotterdam
Beschrijving
Het hofje Huizen Grootenboom van Os, gelegen aan de Van Goghlaan 2 in de rustige Rotterdamse wijk Hillegersberg, is een prachtig voorbeeld van naoorlogse sociale woningbouw. Het complex is ontworpen rondom een serene, aan één zijde open binnenhof, die een oase van rust creëert voor de bewoners. Het bestaat uit een hoofdgebouw en twee vleugels van twee woonlagen hoog. In totaal herbergt het hofje 42 woningen, waarvan 39 tweepersoonswoningen en 3 eenpersoonswoningen. Daarnaast is er een aparte woning voor de opzichter en beschikt het complex over een gemeenschappelijke zaal en kelderruimtes voor opslag. De centrale binnentuin, met zijn zorgvuldig onderhouden groen en een charmante vijver, vormt het hart van het hofje en versterkt het gemeenschapsgevoel. Het ontwerp is functioneel en gericht op het bieden van een prettige en veilige leefomgeving voor ouderen, een doelstelling die sinds de oorspronkelijke oprichting onveranderd is gebleven.
Geschiedenis
De geschiedenis van Huizen Grootenboom van Os is er een van filantropie, verwoesting en wederopbouw. De oorsprong ligt in 1873, toen Jan Hendrik Grootenboom van Os, een Rotterdamse koopman in zuidvruchten, een stuk grond aan de Goudsestraat verwierf. Gedreven door naastenliefde liet hij hier 48 appartementen bouwen die hij kosteloos ter beschikking stelde aan minvermogende ouderen. Naast de gratis huisvesting voorzag hij de bewoners ook in hun levensonderhoud met wekelijkse toelagen van ongeveer vier gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd.
Dit eerste hofje werd een begrip in Rotterdam, totdat het noodlot toesloeg. Tijdens het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 werd het pand aan de Goudsestraat volledig verwoest. De stichting stond voor de taak om een nieuw onderkomen te realiseren voor de ontheemde bewoners. Na de oorlog werd op advies van architect Cornelis Elffers een nieuw stuk grond aangekocht aan de Van Goghlaan in Hillegersberg. De bouw van het huidige complex startte in 1953. De eerste steen werd gelegd door Barend ter Haar Romeny, een nazaat van mevrouw Grootenboom van Os-Drost. In 1954 werd het nieuwe hofje voltooid en konden de overlevende bewoners van de Goudsestraat er hun intrek nemen, aangevuld met nieuwe bewoners.
Architectuur
Het ontwerp van het huidige hofje is van de hand van de Rotterdamse architect Cornelis Elffers (1905-1977) en is een kenmerkend voorbeeld van de architectuur uit de wederopbouwperiode. De stijl is sober, functioneel en menselijk van maat, met aandacht voor licht, lucht en gemeenschappelijke ruimte, idealen die centraal stonden in de naoorlogse stedenbouw. Het complex heeft een U-vormige opzet, waarbij de gebouwen de binnentuin als het ware omarmen. Deze opzet zorgt voor een gevoel van geborgenheid, terwijl de open zijde een verbinding met de omliggende wijk behoudt. De bebouwing bestaat uit twee verdiepingen met traditioneel metselwerk en zadeldaken, wat het geheel een vriendelijke en toegankelijke uitstraling geeft. De gevel is versierd met een gedenksteen die herinnert aan de eerstesteenlegging. De woningen zelf zijn praktisch ingedeeld en ontworpen met het oog op de behoeften van oudere bewoners.
Bezoekersinformatie
Adres: Van Goghlaan 2, 3055 PM Rotterdam.
Het hofje Huizen Grootenboom van Os is een privaat wooncomplex en is niet vrij toegankelijk voor toeristen. De binnentuin en de gebouwen zijn privébezit van de stichting en haar bewoners. Hoewel de buitenzijde van het complex vanaf de openbare weg te bezichtigen is, wordt bezoekers dringend verzocht de privacy van de bewoners te allen tijde te respecteren en het terrein niet te betreden. Het is een plek van rust en dient als zodanig behandeld te worden.
Leuke Weetjes
Koninklijk bezoek: Kort na de opening werd het hofje op 31 mei 1954 vereerd met een werkbezoek van Koningin Juliana, wat de bijzondere status van het project in de naoorlogse wederopbouw onderstreepte.Geschenk van de bewoners: De vijver die centraal in de binnentuin ligt, is geen onderdeel van het oorspronkelijke ontwerp. Het was een geschenk van de bewoners zelf ter ere van het 12,5-jarig bestaan van het nieuwe hofje.Rijmende gedenksteen: In het gebouw is een gedenksteen ingemetseld met daarop een rijm dat herinnert aan de start van de bouw: "In den jare negentienhonderd vijftig en drie / Legde Barend ter Haar Romeny / Van deze Huizen de eerste steen / Geen fundament is er dan van God alleen."De eerste huismeester: De legende van het oorspronkelijke hofje aan de Goudsestraat vermeldt dat de eerste huismeester de toegangspoort elke avond strikt om tien uur afsloot, tot groot ongenoegen van de bewoners die aan de achterzijde woonden en daardoor soms buitengesloten werden. 