Vrouwe Groenevelt’s Liefdegesticht Vijverhofstraat 69-9, 3032 SC Rotterdam
Vrouwe Groenevelt’s Liefdegesticht
Vrouwe Groenevelt's Liefdegesticht is een van de weinige overgebleven hofjes in Rotterdam en een prachtig voorbeeld van historische sociale woningbouw. Gelegen in de Agniesebuurt, biedt dit hofje een oase van rust te midden van de stedelijke drukte. Het werd oorspronkelijk gesticht om onderdak te bieden aan oudere, ongetrouwde vrouwen en heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot het begin van de 19e eeuw. Tegenwoordig is het een rijksmonument dat nog steeds bewoond wordt en een uniek stukje Rotterdamse geschiedenis bewaart.
#### Beschrijving
Het hofje aan de Vijverhofstraat is ontworpen in een klassieke U-vorm, die een serene en beschutte binnentuin omsluit. Dit centrale plantsoen, met zijn groen en bloemen, vormt het hart van het complex en bevordert een gevoel van gemeenschap en rust. Het complex bestaat uit 15 kleine, identieke woningen, elk ontworpen voor één persoon. Deze huisjes zijn sober maar functioneel, met één bouwlaag en een kleine zolderverdieping onder een pannenkap. Naast de reguliere woningen bevinden zich in het complex ook een iets grotere woning voor de opzichteres, die hier met een gezin kon wonen, en een regentenkamer. Deze kamer, gelegen in het midden van de achtervleugel, diende als vergaderruimte voor het bestuur van de stichting. De toegang tot het hofje wordt gemarkeerd door een poortgebouw, dat de private sfeer van de binnenplaats waarborgt.
#### Geschiedenis
De oorsprong van Vrouwe Groenevelt's Liefdegesticht ligt in het testament van de bemiddelde Rotterdamse Geertruy Groenevelt (1739-1808). Zij bepaalde dat een deel van haar nalatenschap, specifiek 6.000 Engelse ponden, moest worden gebruikt voor de oprichting van een instelling voor de opvang van "bejaarde en ongetrouwde vrouwspersonen". De eerste versie van het hofje werd in 1816 gebouwd aan de Oostsingel naar een ontwerp van S. Dunlop en bood plaats aan zestien bewoonsters.
Deze locatie was echter niet permanent. In 1865 moest het hofje wijken voor stadsuitbreiding. De gemeente kocht de grond op en de instelling verhuisde naar een nieuw complex aan de Weenastraat, ontworpen door architect H. Weymans Ligtenberg. Ook deze locatie bleek tijdelijk. Rond de eeuwwisseling waren er opnieuw uitbreidingsplannen, ditmaal voor de aanleg van het Hofpleinviaduct voor de spoorlijn. Het Liefdegesticht moest voor een tweede keer verhuizen. In 1902 werd de huidige en definitieve locatie aan de Vijverhofstraat betrokken.
#### Architectuur
Het huidige complex aan de Vijverhofstraat werd ontworpen door de architect Barend Hooijkaas jr. en is een mooi voorbeeld van de architectuur van begin 20e eeuw, met invloeden van de neorenaissance. De huisjes zijn opgetrokken uit rode baksteen en hebben sobere, maar zorgvuldig gedetailleerde gevels. De woningen zijn klein, ongeveer 21 tot 24 vierkante meter, en bestaan uit één kamer met een kleine zolder. Kenmerkend is dat de huisjes alleen ramen in de voorgevel hebben die uitkijken op de gemeenschappelijke tuin, wat de privacy en de rust van de bewoners ten goede komt. Twee huizen aan de straatzijde op de hoeken van de zijvleugels maken deel uit van het architectonische geheel, maar behoren niet tot het hofje zelf. Boven de ingang bevindt zich een gevelsteen die herinnert aan de stichteres en de geschiedenis van het liefdegesticht. Het geheel ademt een sfeer van beslotenheid en historische charme.
#### Bezoekersinformatie
Adres: Vijverhofstraat 69-9, 3032 SC Rotterdam.Toegankelijkheid: Het hofje is een particuliere woongemeenschap. De binnentuin is doorgaans niet vrij toegankelijk voor het publiek om de privacy van de bewoners te garanderen. Bezoekers wordt gevraagd de rust van de bewoners te respecteren en het hofje vanaf de ingang te bewonderen. Soms, bijvoorbeeld tijdens Open Monumentendag, kan het hofje opengesteld zijn voor bezichtiging.
#### Leuke Weetjes
Rijksmonument: Vanwege zijn cultuurhistorische en architectonische waarde is Vrouwe Groenevelt's Liefdegesticht aangewezen als rijksmonument onder monumentnummer 524369.Een van de drie: Rotterdam had ooit vele hofjes, maar door oorlogsgeweld en stadsvernieuwing zijn er slechts drie bewaard gebleven. Naast Vrouwe Groenevelt's Liefdegesticht zijn dat het hofje van Kuijl’s Fundatie en het hofje "Uit liefde en voorzorg".Tweemaal verhuisd: Het is uniek dat dit hofje tweemaal volledig is afgebroken en op een nieuwe locatie opnieuw is opgebouwd, beide keren om plaats te maken voor de groei en modernisering van de stad Rotterdam. 