's-Gravenweg 71, 3062 ZC Rotterdam
Beschrijving
Kuyl's Fundatie is een van de weinige overgebleven hofjes in Rotterdam, gelegen aan de 's-Gravenweg 71 in de wijk Kralingen. Het complex bestaat uit een statig, historisch hoofdgebouw en zestien kleine woningen die rondom een serene binnentuin zijn gerangschikt. Dit hofje is gesticht als een liefdadigheidsinstelling en dient nog steeds zijn oorspronkelijke doel: het bieden van huisvesting aan alleenstaande vrouwen en weduwen. Tegenwoordig wonen er dames in de leeftijd van 55 tot 90 jaar. De woningen achter het hoofdgebouw zijn modern en aangepast aan de eisen van de huidige tijd, terwijl het geheel de sfeer van een traditioneel Nederlands hofje ademt. Het hoofdgebouw zelf heeft een representatieve functie en wordt onder meer gebruikt als officiële trouwlocatie en voor diverse andere evenementen. Het gehele complex, inclusief het historische pand, is sinds 1973 aangewezen als rijksmonument, wat de cultuurhistorische waarde ervan onderstreept. De bestuurlijke structuur van de stichting is sinds de oprichting ongewijzigd gebleven, wat uniek is voor de Rotterdamse hofjes.
Geschiedenis
De geschiedenis van Kuyl's Fundatie begint in 1814, toen Anthonetta Kuyl de stichting oprichtte met als doel onderdak te verschaffen aan zestien arme, alleenstaande vrouwen en weduwen. Het oorspronkelijke hofje werd in 1815 gebouwd aan de Schiekade in het centrum van Rotterdam. Het fungeerde daar ruim anderhalve eeuw als een baken van sociale zorg, een afspiegeling van het Nederlandse stelsel van liefdadigheid in de 19e en 20e eeuw. In de jaren '60 en '70 van de 20e eeuw moest het hofje wijken voor grootschalige stadsvernieuwing en de aanleg van het Weena. In plaats van het historische complex te slopen, werd besloten tot een unieke en zorgvuldige operatie. In 1972 werd het oorspronkelijke hoofdgebouw aan de Schiekade steen voor steen afgebroken. Elke steen en elk ornament werd genummerd en met uiterste precisie weer opgebouwd op de huidige locatie aan de 's-Gravenweg in Kralingen. Achter dit gereconstrueerde hoofdgebouw werden nieuwe, moderne woningen in de vorm van een hofje gebouwd, zodat de stichting haar woonfunctie kon voortzetten in een eigentijdse en comfortabele setting.
Architectuur
Het hoofdgebouw van Kuyl's Fundatie is een prachtig voorbeeld van vroeg 19e-eeuwse architectuur, ontworpen door de architect Pieter Picke. Het pand heeft een classicistische uitstraling en is opgetrokken als een gebouw van één bouwlaag (begane grond) met een zadeldak. Het meest opvallende kenmerk is de middenrisaliet, een licht naar voren springend deel in het midden van de gevel. Hierin bevindt zich een imposante, gebosseerde ingangspartij, versierd met beeldhouwwerk. Deze wordt bekroond door een elegant fronton, rijkelijk voorzien van snijwerk. Boven de middenvensters zijn gebeeldhouwde festoenen (sierslingers van fruit en bloemen) aangebracht, die naar verluidt afkomstig zijn van een 17e-eeuws gebouw en hergebruikt zijn in het ontwerp van Picke. Het interieur van het hoofdgebouw herbergt een historische regentenkamer. De woningen voor de bewoonsters, die na de verhuizing in 1972 achter het hoofdgebouw zijn gebouwd, zijn modern van opzet maar harmoniëren door hun opstelling rond de binnentuin goed met de historische uitstraling van het geheel.
Bezoekersinformatie
Kuyl's Fundatie is gelegen op 's-Gravenweg 71, 3062 ZC in Rotterdam. Het hofje zelf is een privaat wooncomplex. Bezoekers wordt gevraagd de rust en privacy van de bewoonsters te respecteren. De binnentuin is doorgaans niet vrij toegankelijk voor het publiek. Het historische hoofdgebouw is echter wel te bezichtigen op afspraak, met name omdat het een officiële trouwlocatie van de gemeente Rotterdam is. Stellen die op zoek zijn naar een sfeervolle en historische plek om te trouwen, kunnen hier terecht. Daarnaast wordt het gebouw ook gebruikt voor andere bijeenkomsten en evenementen. Voor informatie over de beschikbaarheid en mogelijkheden voor evenementen of een bezichtiging kan men contact opnemen met de beheerders van de fundatie.
Leuke Weetjes
- Een van de laatste drie: Rotterdam kende ooit vele hofjes, maar Kuyl’s Fundatie is een van de slechts drie die vandaag de dag nog bestaan. De andere twee zijn Hofje Uit Liefde en Voorzorg en Vrouwe Groenevelt's Liefdegesticht.
- Unieke reconstructie: Het feit dat het complete hoofdgebouw in 1972 is afgebroken en exact weer is opgebouwd op een nieuwe locatie, is een zeldzaam en indrukwekkend staaltje van monumentenzorg.
- Originele bestuursvorm: Van de drie overgebleven Rotterdamse hofjes is Kuyl's Fundatie de enige waarvan de bestuurlijke constructie (de fundatie) nog precies hetzelfde is als bij de oprichting in de 19e eeuw.
- Koninklijke klokkenmaker: In het gebouw bevindt zich een mechanisch uurwerk met twee wijzerplaten, dat in 1928 werd geleverd door de gerenommeerde firma Eijsbouts uit Asten, die ook bekendstaat als Koninklijke Eijsbouts Klokkengieterij en Fabriek van Torenuurwerken.
- Alleen voor vrouwen: De traditie om alleen alleenstaande vrouwen en weduwen te huisvesten wordt tot op de dag van vandaag voortgezet, een directe link naar de oorspronkelijke wil van stichteres Anthonetta Kuyl.
