Oudegracht 45, 1811 CG Alkmaar
Het Wildemanshofje, gelegen aan de sfeervolle Oudegracht in Alkmaar, is een van de best bewaarde geheimen van de stad. Zodra je door de onopvallende poort stapt, verlaat je de drukte van de stad en betreed je een oase van rust en historie. Dit idyllische hofje, gesticht in de 18e eeuw, biedt een unieke inkijk in het leven van vroeger en is een prachtig voorbeeld van Nederlandse liefdadigheid en architectuur. De serene sfeer, de goed onderhouden tuin en de ring van authentieke huisjes maken een bezoek aan het Wildemanshofje tot een onvergetelijke ervaring.
Beschrijving
Het Wildemanshofje is een klassiek Hollands hofje, opgebouwd rond een rechthoekige binnentuin die vroeger dienstdeed als bleekveld. De tuin is vandaag de dag een prachtig onderhouden gazon met bloemperken, oude bomen en een centraal pad dat leidt naar een monumentale waterpomp. Rondom deze groene kern staan 24 kleine, identieke huisjes die samen een besloten en intieme gemeenschap vormen. De sfeer is er een van serene stilte, enkel doorbroken door het zachte ruisen van de bladeren. De huisjes, met hun rode pannendaken en kleine ramen, stralen een sobere eenvoud uit. Het geheel ademt een gevoel van gemeenschap en geborgenheid, een scherp contrast met de levendige gracht net buiten de muren.
Geschiedenis
De geschiedenis van het hofje begint bij Gerrit Wildeman (1649-1713), een welgestelde en kinderloze Alkmaarse graanhandelaar. In zijn testament bepaalde hij dat zijn aanzienlijke fortuin moest worden gebruikt voor de oprichting van een hofje. Zijn doel was het bieden van gratis huisvesting aan 24 "arme, oude vrouwspersonen" van protestantse gezindte. De bewoonsters moesten minstens 50 jaar oud zijn, van onbesproken gedrag en al langere tijd in Alkmaar wonen. De bouw begon na zijn dood en in 1717 werd het hofje officieel in gebruik genomen. Het beheer kwam in handen van een college van regenten, die toezicht hielden op de financiën en het welzijn van de bewoonsters. Door de eeuwen heen heeft het hofje zijn oorspronkelijke functie behouden. Hoewel de regels en voorzieningen gemoderniseerd zijn, wordt het Wildemanshofje nog steeds bewoond en beheerd door een stichting die het erfgoed van Gerrit Wildeman in ere houdt.
Architectuur
De architectuur van het Wildemanshofje is sober en functioneel, kenmerkend voor de vroege 18e eeuw. De toegang wordt gevormd door een statige, maar bescheiden poort in classicistische stijl. Boven de poort bevindt zich een gevelsteen met het familiewapen van Gerrit Wildeman en de inscriptie "Stigting van Gerrit Wildeman 1717". Achter deze poort bevindt zich de regentenkamer, waar de bestuurders van het hofje vergaderden. De 24 woningen zijn in een U-vorm rond de binnentuin gebouwd. Het zijn kleine, eenlaagse huisjes met een sober ontwerp, bedoeld voor één persoon. De uniforme bouwstijl met doorlopende daklijnen zorgt voor een harmonieus en rustig beeld. Een opvallend element in de tuin is de gietijzeren waterpomp uit de 19e eeuw, die de oorspronkelijke stenen pomp verving. Een ander bijzonder detail is de zonnewijzer aan een van de gevels, die de bewoonsters herinnerde aan het verstrijken van de tijd.
Bezoekersinformatie
- Adres: Oudegracht 83, 1811 CG Alkmaar
- Openingstijden: Het hofje is doorgaans geopend voor publiek van maandag tot en met zaterdag, van 10:00 tot 17:00 uur. Op zon- en feestdagen is het hofje gesloten voor bezoekers.
- Toegang: De toegang is gratis. Een vrijwillige bijdrage voor het onderhoud wordt op prijs gesteld.
- Belangrijk: Het Wildemanshofje is nog steeds bewoond. Bezoekers worden dringend verzocht de rust en de privacy van de bewoners te respecteren. Loop alleen op de paden, maak geen harde geluiden en fotografeer de bewoners niet zonder uitdrukkelijke toestemming. Honden zijn niet toegestaan.
Leuke Weetjes
- De Zonnewijzer: De zonnewijzer aan de muur draagt de Latijnse spreuk "'t Is later dan gij denkt". Dit diende als een *memento mori*, een herinnering voor de bewoonsters dat het leven eindig is.
- De Regentenkamer: De regentenkamer boven de poort was het zenuwcentrum van het hofje. Hier werden belangrijke beslissingen genomen over de toelating van nieuwe bewoonsters en het onderhoud van het complex.
- Rijksmonument: Het gehele complex, inclusief de poort, de woningen en de pomp, is aangewezen als Rijksmonument vanwege de grote cultuurhistorische waarde.
- Geen stroom of water: Oorspronkelijk hadden de huisjes geen eigen keuken, toilet of stromend water. De bewoonsters waren aangewezen op de gemeenschappelijke pomp en andere centrale voorzieningen.
