Begijnhof 1, 1012 WS Amsterdam
Begijnhof, Amsterdam
Het Begijnhof in Amsterdam is een van de bekendste en meest bijzondere hofjes van Nederland. In tegenstelling tot veel andere hofjes, die gesticht werden door rijke particulieren voor armlastige ouderen, was dit een woonplek voor begijnen: een gemeenschap van lekenvrouwen die een vroom en religieus leven leidden zonder een kloostergelofte af te leggen. Bij het betreden van het Begijnhof via de onopvallende poort aan het Spui, verlaat u de hectiek van de stad en stapt u een serene wereld binnen die eeuwenoude geschiedenis ademt. Het is een oase van rust, met een centraal grasveld, historische panden en twee kerken, en biedt een unieke inkijk in het verleden van Amsterdam.
Beschrijving
Het Begijnhof is een omsloten binnenplaats, gelegen op middeleeuws straatniveau, dat bijna een meter lager ligt dan de rest van de binnenstad. Het hart van het hof is een goed onderhouden grasveld, dat vroeger dienstdeed als bleekveld voor het linnen van de begijnen. Rondom dit veld staan 47 prachtig bewaard gebleven woonhuizen, elk met een eigen karakteristieke gevel. De sfeer is er stil en contemplatief, een bewuste keuze om de rust van de bewoners te waarborgen. Bezoekers worden dan ook dringend verzocht deze stilte te respecteren. In het hof bevinden zich twee kerken: de Engelse Kerk, de oorspronkelijke kapel van de begijnen, en de verborgen Rooms-Katholieke Begijnhofkapel, die getuigt van een tijd van religieuze onderdrukking.
Geschiedenis
De geschiedenis van het Begijnhof gaat terug tot de 14e eeuw. Hoewel de exacte stichtingsdatum onbekend is, wordt het hof voor het eerst vermeld in documenten uit 1389. De begijnen waren vrome, ongetrouwde vrouwen die een zelfstandige gemeenschap vormden. Ze legden geen eeuwige geloften af en konden de gemeenschap verlaten als ze wilden trouwen. De grote ommekeer kwam met de Alteratie van 1578, toen Amsterdam officieel protestants werd. Het katholieke geloof werd verboden en alle kerken en kloosters werden onteigend. De begijnen mochten in hun huizen blijven wonen omdat dit privébezit was, maar ze verloren hun kapel, die aan de Engelse presbyteriaanse gemeente werd gegeven. De katholieke eredienst moest voortaan in het geheim plaatsvinden, wat leidde tot de bouw van de schuilkerk. De laatste begijn, zuster Antonia, overleed in 1971. Tegenwoordig worden de huizen nog steeds bewoond door alleenstaande vrouwen.
Architectuur
De architectuur van het Begijnhof is een fascinerende mix van stijlen uit verschillende eeuwen. Het meest iconische pand is ongetwijfeld Begijnhof 34, bekend als "Het Houten Huys". Dit huis, gebouwd rond 1528, is een van de slechts twee overgebleven houten huizen in Amsterdam en het oudste van de stad. De gevel is een zeldzaam voorbeeld van middeleeuwse houtbouw, een bouwwijze die later vanwege brandgevaar werd verboden. De meeste andere huizen dateren uit de 17e en 18e eeuw en hebben de typische Amsterdamse gevels, zoals klok- en trapgevels. Een ander architectonisch hoogtepunt is de Begijnhofkapel. Van buiten is het een onopvallend woonhuis, maar binnenin openbaart zich een rijkelijk versierde katholieke kerk met meerdere verdiepingen, een prachtig voorbeeld van een schuilkerk. De Engelse Kerk, de voormalige Begijnenkerk, behield zijn gotische kenmerken en heeft een sober, maar indrukwekkend interieur.
Bezoekersinformatie
- Adres: Begijnhof 1, 1012 WS Amsterdam
- Openingstijden: Het hof is dagelijks geopend voor bezoekers, doorgaans van 09:00 tot 17:00 uur. De tijden kunnen variëren, dus het is raadzaam dit vooraf te controleren.
- Toegang: De toegang tot het Begijnhof is gratis.
- Regels: Het Begijnhof is privéterrein en een woonwijk. Bezoekers wordt nadrukkelijk gevraagd de stilte te respecteren. Fotograferen is toegestaan, maar met respect voor de privacy van de bewoners. Het is niet toegestaan om op het gras te lopen. Grote groepen worden vaak niet toegelaten.
Leuke Weetjes
- Middeleeuws maaiveld: Doordat het Begijnhof nooit is opgehoogd, ligt het op het oorspronkelijke middeleeuwse niveau, wat het hoogteverschil met de omliggende straten verklaart.
- Mirakel van Amsterdam: In de Begijnhofkapel bevinden zich panelen die het Mirakel van Amsterdam uit 1345 uitbeelden, een belangrijke gebeurtenis die de stad tot een bedevaartsoord maakte.
- Een bijzonder graf: De laatste begijn, Cornelia Arents, wilde uit protest niet begraven worden in de "ontwijde" kapel (nu de Engelse Kerk). Volgens de legende is zij op haar verzoek in de goot naast de kerk begraven. Haar grafsteen is daar nog te vinden.
- Twee kerken, één hof: Het is uniek dat een enkel hofje twee actieve kerken van verschillende denominaties herbergt.
