Hodshon-Dedelhof
Het Hodshon-Dedelhof aan de Nieuwe Keizersgracht is een uniek en imposant hofje in Amsterdam. In tegenstelling tot de meeste historische hofjes van de stad, die vaak verborgen liggen achter onopvallende deuren, presenteert dit complex zich met een statige, monumentale gevel direct aan de gracht. Het is geen typisch 17e-eeuws hofje met kleine huisjes, maar een grootschalig wooncomplex met een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Het hofje is het resultaat van een fusie tussen twee veel oudere hofjes en is gevestigd in een voormalig ziekenhuis, wat het een unieke plaats geeft in de geschiedenis van de Amsterdamse liefdadigheid en huisvesting. De serene en ruime binnentuin biedt een oase van rust te midden van de drukke stad.
#### Beschrijving
Het Hodshon-Dedelhof is gevestigd in een U-vormig gebouw dat een zeer grote en zorgvuldig onderhouden binnentuin omsluit. Het complex, gelegen op Nieuwe Keizersgracht 94, telt maar liefst 117 moderne appartementen voor zelfstandig wonende senioren. De schaal van dit hofje is aanzienlijk groter dan die van de traditionele hofjes in de Jordaan of het centrum. De hoofdingang bevindt zich in het centrale deel van het gebouw en leidt via een hal naar de prachtige binnentuin. Deze tuin is het sociale en visuele hart van het complex, met wandelpaden, bankjes, gazons en diverse beplanting. De woningen zijn naar binnen gericht, weg van de drukte van de gracht, wat de rust en privacy van de bewoners waarborgt. Hoewel het een moderne woonfunctie heeft, ademt het complex door de historische architectuur en de gemeenschappelijke tuin nog steeds de klassieke hofjesgedachte van beschutte en gemeenschappelijke huisvesting.
#### Geschiedenis
De geschiedenis van het Hodshon-Dedelhof is een verhaal van twee afzonderlijke hofjes die uiteindelijk samensmolten.
1. Het Hofje van Hodshon: Dit hofje werd in 1805 gesticht in Haarlem door Sophia Hodshon (1773-1805), een zeer vermogende, ongetrouwde erfgename. Na haar vroege overlijden werd uit haar nalatenschap een hofje gebouwd aan het Spaarne in Haarlem, aanvankelijk bestemd voor oudere mannen. Later werd het een hof voor vrouwen.
2. Het Dedelhof (oorspronkelijk Cornelia Kops Hofje): Dit hofje is veel ouder en werd al in 1669 gesticht in Amsterdam door Cornelia Kops. Het was gevestigd in de Konijnenstraat in de Jordaan en bood onderdak aan arme, oudere vrouwen van de Gereformeerde Kerk. In de 19e eeuw werd de naam veranderd in het Dedelhof, als eerbetoon aan de regent Jacob Willem Dedel, die veel voor het hofje had betekend.
In de jaren '70 van de 20e eeuw verkeerden beide oorspronkelijke hofjes in slechte staat. Renovatie was te kostbaar en de huisjes voldeden niet meer aan de moderne wooneisen. De besturen besloten te fuseren en gezamenlijk een nieuwe locatie te zoeken. In 1978 kochten de verenigde stichtingen het pand van het voormalige Diaconessenziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht. Na een grondige verbouwing, waarbij het interieur volledig werd omgebouwd tot moderne appartementen, opende het nieuwe Hodshon-Dedelhof zijn deuren.
#### Architectuur
De architectuur van het Hodshon-Dedelhof is niet die van een traditioneel hofje, maar van een laat-19e-eeuws institutioneel gebouw. Het pand werd in 1895 gebouwd als het Diaconessenziekenhuis, naar een ontwerp van architect D.A.N. de Groot. De stijl is kenmerkend voor die periode, met een imposante en symmetrische gevel in neorenaissancestijl. Het gebruik van rode baksteen, afgewisseld met natuurstenen elementen, en de ritmische plaatsing van de ramen geven het gebouw een statige en formele uitstraling. Tijdens de transformatie tot hofje eind jaren '70 werd de monumentale buitenkant zorgvuldig bewaard, terwijl de binnenkant volledig werd gestript en opnieuw ingedeeld. De U-vormige plattegrond van het voormalige ziekenhuis leende zich uitstekend voor de creatie van een hofje, waarbij de grote binnentuin het centrale punt werd waar alle woningen op uitkijken.
#### Bezoekersinformatie
- Adres: Nieuwe Keizersgracht 83, 1018 VE Amsterdam.
- Toegankelijkheid: Het Hodshon-Dedelhof is een privéwooncomplex. De binnentuin en de gangen zijn niet vrij toegankelijk voor het publiek. Dit is om de rust en de privacy van de bewoners te garanderen. Bezoekers wordt dringend verzocht dit te respecteren. De indrukwekkende voorgevel is uiteraard wel vanaf de openbare weg te bewonderen. Soms is het mogelijk om door de glazen deuren van de hoofdingang een glimp van de prachtige binnentuin op te vangen.
#### Leuke Weetjes
- Een hofje in een ziekenhuis: Het is een van de weinige, zo niet het enige, hofje in Nederland dat is gehuisvest in een voormalig ziekenhuis.
- Fusie van twee steden: Het hofje is een unieke samensmelting van een Haarlems hofje (Hodshon) en een Amsterdams hofje (Dedelhof).
- Een van de grootste: Met 117 woningen is het Hodshon-Dedelhof een van de grootste hofjes van Nederland, een enorm verschil met de traditionele hofjes die vaak maar 10 tot 20 huisjes tellen.
- Veranderde naam: Het Dedelhof heette oorspronkelijk het Cornelia Kops Hofje, naar de stichtster. De naam werd pas later veranderd ter ere van een belangrijke regent.
