Juffer Tette Alberdagasthuis
Het Juffer Tette Alberdagasthuis is een van de vele historische gasthuizen, of hofjes, die de stad Groningen rijk is. Gelegen aan de Nieuwe Kerkhof 22, in de schaduw van de Nieuwe Kerk, biedt dit hofje een serene en pittoreske ontsnapping aan de drukte van de stad. Het is een prachtig voorbeeld van de liefdadigheid en de sociale zorg die al eeuwenlang een rol spelen in de Nederlandse samenleving. Dit gasthuis, specifiek gesticht voor de huisvesting van oudere vrouwen, vertelt een verhaal dat teruggaat tot de 17e eeuw en combineert een rijke geschiedenis met een ingetogen architectonische schoonheid. Het is een levend monument, nog steeds bewoond en beheerd met respect voor de oorspronkelijke bedoelingen van de stichteres.
#### Beschrijving
Het Juffer Tette Alberdagasthuis is een klassiek hofje, wat betekent dat de woningen zijn gerangschikt rondom een gemeenschappelijke binnentuin of binnenplaats. De toegang vanaf de straat wordt verschaft door een onopvallende poort, die bij binnenkomst een onverwachte oase van rust onthult. De sfeer in het hofje is er een van kalmte en beslotenheid, een sterk contrast met het leven buiten de muren. De woningen zelf zijn klein en sober, ontworpen voor één persoon. Ze kijken allemaal uit op de zorgvuldig onderhouden binnentuin, die vaak is ingericht met eenvoudige beplanting, paden en soms een bankje. Deze opzet was niet alleen praktisch, maar bevorderde ook het gemeenschapsgevoel en de onderlinge zorg tussen de bewoonsters. Het hofje aan het Nieuwe Kerkhof is compact en straalt een huiselijke, intieme sfeer uit, kenmerkend voor de vele gasthuizen in Groningen.
#### Geschiedenis
De geschiedenis van het gasthuis begint in 1658. De stichteres was Juffer Tette Alberda, een adellijke dame afkomstig uit een vooraanstaand Ommelander geslacht. In haar testament bepaalde zij dat haar vermogen gebruikt moest worden voor de oprichting van een gasthuis. Dit eerste gasthuis werd gevestigd in twee panden aan de Nieuwe Boteringestraat en bood onderdak aan zes bejaarde vrouwen. Juffer Alberda woonde zelf in een naburig pand, waardoor ze nauw betrokken was bij het welzijn van de bewoonsters.
Ruim een eeuw later, in 1778, voldeed de oorspronkelijke locatie niet meer en verhuisde het gasthuis naar de huidige, meer prominente locatie aan het Nieuwe Kerkhof. Het nieuwe gebouw werd speciaal voor dit doel ontworpen en gebouwd. Door de eeuwen heen heeft het gasthuis zijn functie als woonplek voor vrouwen behouden, geheel volgens de wens van de stichteres. De voogdij, het bestuur van het gasthuis, is altijd in handen gebleven van de nazaten van Tette Alberda, wat een unieke en ononderbroken lijn van beheer waarborgt.
#### Architectuur
Het huidige pand uit 1778 is een goed voorbeeld van de sobere en functionele architectuur uit die periode. Het gebouw heeft een symmetrische opzet en is opgetrokken uit de voor Groningen kenmerkende rode baksteen. De gevel is eenvoudig en onopgesmukt, wat past bij het liefdadige en bescheiden karakter van de instelling. De ramen zijn ritmisch geplaatst en de ingangspartij is bescheiden.
In 1986 onderging het complex een grondige restauratie onder leiding van architect Hubert Kause. Hierbij werd het historische karakter gerespecteerd, terwijl de woningen werden gemoderniseerd om te voldoen aan de hedendaagse woonwensen. Dankzij de historische en architectonische waarde is het Juffer Tette Alberdagasthuis aangewezen als Rijksmonument met monumentnummer 18584. Dit betekent dat het wordt erkend als een bouwwerk van nationaal belang en wordt beschermd om het voor toekomstige generaties te behouden.
#### Bezoekersinformatie
- Adres: Nieuwe Kerkhof 22, 9712 PW Groningen.
- Toegankelijkheid: Zoals de meeste hofjes in Groningen is het Juffer Tette Alberdagasthuis een privé-wooncomplex. De binnentuin is doorgaans overdag toegankelijk voor publiek dat op zoek is naar een moment van rust. Bezoekers wordt echter nadrukkelijk gevraagd de privacy en de rust van de bewoners te respecteren. Wees stil en betreed de woningen niet. De poort kan op bepaalde tijden of dagen gesloten zijn.
#### Leuke Weetjes
- Adellijke Oorsprong: De titel 'Juffer' geeft aan dat Tette Alberda een ongetrouwde dame van adel was. De familie Alberda was een invloedrijk adellijk geslacht uit de Groninger Ommelanden.
- Ongebroken Lijn: Een van de meest bijzondere feiten is dat de voogdij (het bestuur) van het gasthuis na meer dan 350 jaar nog steeds wordt gevoerd door de directe nazaten van de familie Alberda.
- Verhuizing: In tegenstelling tot veel andere gasthuizen die nog op hun oorspronkelijke locatie staan, is dit hofje in de 18e eeuw verhuisd naar een nieuwe, speciaal gebouwde locatie.
