# Het Remonstrants Gasthuis in Groningen
Het Remonstrants Gasthuis is een historisch hofje en gasthuis in de stad Groningen, gelegen in de Hortusbuurt. Deze wijk staat van oudsher bekend om de aanwezigheid van diverse gasthuizen en hofjes, die door de eeuwen heen zorg en huisvesting boden aan verschillende doelgroepen. Het Remonstrants Gasthuis biedt een rustige, groene binnentuin te midden van de stedelijke bebouwing. Het complex is geregistreerd als rijksmonument onder monumentnummer 485969 en vertegenwoordigt een belangrijk deel van het sociaal-maatschappelijke erfgoed van Groningen. De onderstaande informatie biedt een gedetailleerd overzicht voor toeristen en geïnteresseerden die meer willen weten over deze bijzondere locatie.
## Beschrijving
Het Remonstrants Gasthuis bevindt zich aan de Noorderbinnensingel 23 t/m 49a in Groningen. Het complex bestaat in totaal uit 27 panden die gezamenlijk het gasthuis vormen. Aan de straatzijde van de Noorderbinnensingel bevinden zich vier grotere panden van twee bouwlagen hoog, uitgerust met schilddaken. Daartussen ligt een monumentale toegangspoort die toegang biedt tot het achtergelegen terrein. Achter deze gesloten gevelwand ligt een ruime, rechthoekige binnentuin waaromheen 23 woningen van één bouwlaag zijn gesitueerd. De binnentuin is ingericht met een centraal wandelpad, zitbankjes, diverse bomen, struiken en bloemperken. Vanwege de grote hoeveelheid rozen die in de binnentuin groeien, staat het hofje in de volksmond ook wel bekend als de 'Rozenhof'. Tegenwoordig is het complex eigendom van woningcorporatie De Huismeesters, die de woningen verhuurt als sociale huurwoningen.
## Geschiedenis
Het Gasthuis der Remonstrantse Gemeente te Groningen werd opgericht in het jaar 1878. In deze periode was er binnen de Remonstrantse Gemeente behoefte aan eigen sociale voorzieningen en huisvesting voor minderbedeelde of oudere gemeenteleden. Om dit te realiseren, werd er geld ingezameld om een geschikt stuk grond aan te kopen. Dit gebeurde op 31 mei 1890 op de locatie die destijds bekendstond als de Boteringe Poortenwal.
De bouw vond plaats in verschillende fasen. Tijdens de eerste bouwfase werden er 18 woningen gerealiseerd. In 1899 werd de monumentale toegangspoort aan de straatzijde toegevoegd. De capaciteit van het hofje werd in 1904 onverwacht uitgebreid toen een naastgelegen molen door brand werd verwoest. De grond die hierdoor vrijkwam, werd aangekocht, waardoor er in een tweede fase nog eens 5 woningen konden worden bijgebouwd.
In de loop van de twintigste eeuw veranderde de functie van het gasthuis. Tussen 1976 en 1980 onderging het complex een grondige renovatie, waarna de woningen niet langer exclusief bestemd waren voor leden van de Remonstrantse Gemeente. Op 2 december 1992 droeg de Stichting Gasthuis der Remonstrantse gemeente het eigendom over aan Woningstichting Concordia, de rechtsvoorganger van de huidige eigenaar De Huismeesters. Recentelijk, in 2023 en 2024, is het complex opnieuw grootschalig onderhouden en verduurzaamd.
## Architectuur
Het Remonstrants Gasthuis is ontworpen door de Groninger architect H.P. Hezeu. De bouwstijl van het complex laat zich omschrijven als een ambachtelijk-traditionele bouwtrant, gecombineerd met invloeden uit de neorenaissance. Dit komt onder andere tot uiting in het siermetselwerk en de raamindelingen van de panden.
De architectonische opzet van het hofje is zo ontworpen dat de woningen aan de binnenzijde volledig zijn afgeschermd van de openbare weg. Aan de Noorderbinnensingel vormen de vier tweelaagse panden een gesloten wand, die slechts wordt onderbroken door de toegangspoort. Deze poort, gebouwd in 1899, is voorzien van twee stenen vrouwenfiguren die 'rust' en 'vrede' symboliseren. De woningen rondom de binnentuin zijn soberder van opzet, bestaande uit één bouwlaag met een schilddak, wat bijdraagt aan het intieme karakter van de binnentuin. Vanaf het binnenterrein hebben bezoekers tevens zicht op de 45 meter hoge historische watertoren die eveneens aan de Noorderbinnensingel staat. Tijdens de recente restauratie is er in overleg met monumentenadviseurs gekozen voor een historisch kleurherstel van de buitengevels, waardoor de oorspronkelijke kleurstelling van het hout- en metselwerk weer zichtbaar is geworden.
## Bezoekersinformatie
- Adres: Noorderbinnensingel 23 t/m 49a, 9712 GZ Groningen (Hortusbuurt).
- Toegankelijkheid: Het Remonstrants Gasthuis is nog altijd een bewoond complex. De binnentuin is overdag opengesteld voor wandelaars en geïnteresseerden. Bezoekers wordt dringend verzocht de privacy en rust van de bewoners te respecteren. Dit betekent dat er zachtjes gesproken dient te worden en dat het betreden van de stoepen direct voor de woningen niet is toegestaan. Het maken van foto's van de tuin en de buitenzijde van de gebouwen is toegestaan, mits dit de privacy van de bewoners niet schendt.
- Bereikbaarheid: Het hofje ligt aan de noordrand van het Groningse stadscentrum en is uitstekend te voet of per fiets bereikbaar. Vanaf de Grote Markt is het ongeveer 10 minuten lopen. Parkeren in de directe omgeving is uitsluitend betaald en de parkeergelegenheid voor auto's is beperkt.
## Leuke Weetjes
- De bijnaam 'Rozenhof': Hoewel de officiële naam Remonstrants Gasthuis is, kennen veel stadjers het complex als de 'Rozenhof'. Deze naam is direct herleidbaar naar de vele stokrozen en klimrozen die de gevels en paden sieren en in de zomermaanden volop in bloei staan.
- Uitbreiding door een molenbrand: De bouw van de laatste 5 woningen was mogelijk omdat in 1904 een nabijgelegen molen volledig afbrandde. De vrijgekomen grond kon daardoor door de stichting worden aangekocht voor de uitbreiding van het hofje.
- Schenking van de poort: De opvallende toegangspoort met de beelden van 'Rust' en 'Vrede' was oorspronkelijk geen onderdeel van het bouwplan uit 1890. De poort kon in 1899 pas worden gerealiseerd dankzij een gerichte financiële schenking van enkele vermogende leden van de Remonstrantse gemeente.
- Unaniem akkoord voor verduurzaming: Bij renovaties van monumentale huurwoningen is het vaak een uitdaging om alle bewoners op één lijn te krijgen. Bij het verduurzamings- en onderhoudsproject in 2023 gaf echter 100% van de bewoners akkoord voor de plannen van De Huismeesters, wat uniek is voor een monumentaal complex van deze omvang.
