Beschrijving
Het Hooftshofje, gelegen aan de Assendelftstraat 55-69 in het historische centrum van Den Haag, is een oase van rust te midden van de stedelijke drukte. Dit hofje van liefdadigheid, officieel bekend als 't Hooftshofje, biedt een schilderachtige aanblik met zijn karakteristieke architectuur en serene binnentuin. Het complex is ontworpen in een U-vorm, een veelvoorkomende opzet voor hofjes, waarbij de woningen rond een gemeenschappelijke tuin zijn gegroepeerd. Deze opzet creëert een gevoel van gemeenschap en afzondering van de buitenwereld. Het hoofdgebouw, dat aan de straatzijde ligt, fungeert als de toegangspoort tot deze vredige binnenplaats. De twee vleugels van het hofje herbergen de woningen, die oorspronkelijk bedoeld waren voor de huisvesting van bejaarde, alleenstaande vrouwen. De binnentuin, het hart van het hofje, is een zorgvuldig onderhouden groene ruimte die de bewoners een plek van rust en ontspanning biedt. Het hofje is een tastbare herinnering aan de sociale zorg en filantropie uit de 18e eeuw en blijft tot op de dag van vandaag een belangrijk onderdeel van het Haagse stadsbeeld.
Geschiedenis
De geschiedenis van Het Hooftshofje begint met het testament van Angenis Hooft (1678-1734), een welgestelde dame die haar vermogen wilde inzetten voor het welzijn van anderen. In haar testament bepaalde zij dat een deel van haar nalatenschap besteed moest worden aan de oprichting van een hofje voor "bejaarde vrijsters of weduwen die de Gereformeerde religie belijden". De bouw van het hofje vond plaats tussen 1754 en 1756, ruim twintig jaar na haar overlijden. De Stichting Het Hooftshofje werd opgericht om haar wens uit te voeren en het hofje te besturen. De oorspronkelijke doelstelling van het hofje was om gratis onderdak te bieden aan zestien vrouwen, die tevens jaarlijks een som geld en vijf tonnen turf voor de verwarming ontvingen. In de jaren '30 van de 20e eeuw verkeerde het hofje in een bouwvallige staat. Na een stevige discussie over het behoud ervan, kreeg het de status van rijksmonument, wat de weg vrijmaakte voor een grondige restauratie. Hoewel de bewoners sinds de jaren '50 een bescheiden huur betalen, is de oorspronkelijke sociale doelstelling van de stichting grotendeels intact gebleven: het bieden van betaalbare en veilige woonruimte aan alleenstaanden met een beperkt inkomen.
Architectuur
Het Hooftshofje is een prachtig voorbeeld van 18e-eeuwse hofjesarchitectuur met invloeden van de rococostijl. Het complex is opgetrokken in een U-vorm, met een hoofdgebouw aan de Assendelftstraat en twee vleugels die de binnentuin omsluiten. Het hoofdgebouw bevat de regentenkamer, waar het bestuur van de stichting vergadert, en de woning van de huismeester op de verdieping daarboven. De toegang tot het hofje wordt gevormd door een brede, statige deur in het midden van het hoofdgebouw. Boven deze ingang bevindt zich een opvallend rococo kuifstuk, een rijk versierd gevelornament. Dit kuifstuk toont een afbeelding van de stichteres, Angenis Hooft, en de familiewapens van haar echtgenoten, Eduard van Velsen en Cornelis Steen. Onder het kuifstuk prijkt het jaartal "Anno 1756", het jaar van voltooiing. De twee vleugels van het hofje bevatten elk acht woningen, die sober maar functioneel zijn ontworpen. In recente jaren heeft het hofje een verduurzamingsslag gemaakt, waarbij onder andere het dak en de ramen zijn aangepakt. In samenwerking met een restauratie-architect zijn speciale, duurzame schuiframen ontworpen met glas dat een authentieke uitstraling heeft maar voldoet aan hedendaagse isolatie-eisen.
Bezoekersinformatie
Het Hooftshofje is een privaat wooncomplex, maar de binnentuin is onder begeleiding te bezoeken. Dit biedt geïnteresseerden de mogelijkheid om de unieke sfeer van het hofje te ervaren zonder de privacy van de bewoners te verstoren. De meest gangbare manier om het hofje te bezichtigen is via een rondleiding met de gidsen van Gilde Den Haag. Deze organisatie verzorgt stadswandelingen en rondleidingen langs historische plekken in de stad, waaronder diverse hofjes. Het is aan te raden om de website van Gilde Den Haag te raadplegen voor actuele informatie over tours en tijden. Daarnaast is het mogelijk om op afspraak met de conciërge een bezoek te brengen. Het adres van het hofje is Assendelftstraat 55-69, 2512 VJ Den Haag. Het is gelegen in het centrum van de stad, nabij de Prinsegracht, en is daardoor goed bereikbaar te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. Bezoekers wordt vriendelijk verzocht de rust en de privacy van de bewoners te respecteren tijdens hun bezoek.
Leuke Weetjes
- Naamgever: Het hofje is vernoemd naar de stichteres, Angenis Hooft, wier portret prominent aanwezig is in het rococo kuifstuk boven de ingang.
- Doelgroep door de jaren heen: Oorspronkelijk was het hofje strikt bedoeld voor zestien gereformeerde, alleenstaande vrouwen. Tegenwoordig is de bewonersgroep diverser en woont er zelfs een man.
- Niet altijd gratis: Hoewel de eerste bewoners er kosteloos mochten wonen en zelfs turf en geld ontvingen, betalen de huidige bewoners sinds de jaren '50 een (sociale) huur.
- Rijksmonument: In de jaren '30 van de vorige eeuw was het hofje in verval geraakt. Het heeft zijn voortbestaan te danken aan het feit dat het, na discussie, de status van rijksmonument kreeg, wat restauratie mogelijk maakte.
- De Regentenkamer: Het bestuur van de Stichting Het Hooftshofje, de regenten, vergadert nog steeds in de historische regentenkamer die zich in het hoofdgebouw aan de straatkant bevindt.
- Buur van de kerk: Naast het hofje stond van 1822 tot 1972 de Rooms-Katholieke Sint Willibrorduskerk, een zogenaamde waterstaatskerk.
