Barrevoetestraat 7, 2011 WR Haarlem
Hofje van Loo
Het Hofje van Loo, verscholen achter een statige poort in de Barrevoetestraat, is een van de oudste en meest sfeervolle hofjes van Haarlem. Bij het betreden van de binnenplaats stapt u direct uit de drukte van de stad en in een oase van rust die eeuwen aan geschiedenis ademt. Dit hofje is een prachtig voorbeeld van de liefdadigheidstraditie die de stad Haarlem zo kenmerkt en biedt een uniek inkijkje in het leven van vroeger. Het is een levend monument, nog steeds bewoond en gekoesterd door zijn bewoners.
Beschrijving
Eenmaal door de zandstenen toegangspoort ontvouwt zich een intieme, U-vormige binnenplaats. De veertien woningen zijn gegroepeerd rondom een zorgvuldig onderhouden gazon, dat vroeger dienstdeed als 'bleekveld' waar de was werd gedroogd en gebleekt in de zon. In het hart van de tuin staat een klassieke, gietijzeren waterpomp, een herinnering aan de tijd dat dit de centrale watervoorziening was voor de bewoonsters. De huisjes zelf zijn klein en sober, met karakteristieke witte kozijnen die afsteken tegen de rode bakstenen muren. De sfeer is er een van serene stilte, enkel doorbroken door het zachte ruisen van de bladeren of het vogelgezang. Het hofje voelt als een afgesloten gemeenschap, een wereld op zich, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.
Geschiedenis
De geschiedenis van het Hofje van Loo is complex en fascinerend. Het werd oorspronkelijk gesticht in 1489 door de rijke Haarlemse koopman Symon Pietersz van Loo en zijn vrouw Godelt Dircx. Hun doel was om onderdak te bieden aan dertien arme, alleenstaande vrouwen van onbesproken gedrag. Het hofje bevond zich in eerste instantie echter niet op de huidige locatie, maar in de Jacobijnestraat, op het terrein van het Jacobijnenklooster.
Na de Reformatie in de 16e eeuw werden de katholieke kloosterbezittingen door de stad in beslag genomen. Hierdoor moest het hofje verhuizen. In 1581 werd een nieuwe locatie gevonden in de Barrevoetestraat, op de plek van het voormalige Minderbroederklooster. Een andere belangrijke gebeurtenis vond plaats in 1739. Het Hofje van Loo, dat financieel in zwaar weer verkeerde, fuseerde met het nabijgelegen Brouwershofje. Dit Brouwershofje was nog ouder (gesticht in 1472), maar kleiner en armer. Door de fusie konden beide hofjes blijven bestaan, waarbij de naam 'Hofje van Loo' behouden bleef.
Architectuur
De architectuur van het Hofje van Loo is ingetogen en functioneel, kenmerkend voor de Hollandse hofjesbouw. De meest opvallende architectonische feature is de imposante toegangspoort uit 1655. Deze poort is opgetrokken uit zandsteen in een sobere classicistische stijl. Boven de doorgang prijken de familiewapens van de stichters, Symon van Loo en Godelt Dircx, als een blijvende herinnering aan hun vrijgevigheid.
De woningen zelf zijn eenvoudig van opzet en gebouwd met traditionele rode baksteen. De ramen met roedeverdeling en de houten deuren dragen bij aan de historische uitstraling. Aan de zuidzijde van het hofje bevindt zich de regentenkamer. Dit was de bestuurskamer waar de regenten (het bestuur van het hofje) vergaderden en de administratie voerden. Deze kamer is vaak iets rijker uitgevoerd dan de woningen en bevat mogelijk nog historische elementen in het interieur. De U-vormige plattegrond is een typisch ontwerp voor hofjes, bedoeld om een gevoel van gemeenschap en veiligheid te creëren voor de bewoners.
Bezoekersinformatie
- Adres: Barrevoetestraat 7, 2011 WR Haarlem
- Openingstijden: Hofjes zijn privé-eigendom en de openingstijden zijn onofficieel. Doorgaans is het hofje geopend voor publiek op werkdagen van 10:00 tot 17:00 uur. In het weekend en op feestdagen is het vaak gesloten.
- Toegang: De toegang is gratis.
- Belangrijke regels: Respecteer de privacy van de bewoners. Wees stil, loop niet over het gras, maak geen foto's van de bewoners en probeer niet de woningen binnen te kijken. Het hofje is hun thuis.
Leuke Weetjes
- De naam van de straat, Barrevoetestraat, is een directe verwijzing naar de monniken die hier ooit woonden. De Minderbroeders of Franciscanen stonden ook wel bekend als de 'barrevoeters' omdat zij uit nederigheid op blote voeten of slechts met sandalen liepen.
- Het huidige Hofje van Loo is eigenlijk het resultaat van een 'fusie' tussen twee van de alleroudste hofjes van Haarlem: het oorspronkelijke Hofje van Loo (1489) en het Brouwershofje (1472).
- Het wapen linksboven de poort is van de familie Van Loo (drie gouden ruiten op een blauw veld), het wapen rechts is van de familie van Godelt Dircx.
- Let op de kleine details, zoals de oude deurklinken, de gevelstenen en de lantaarns, die de historische sfeer van het hofje versterken en een authentiek beeld geven van het verleden.
